Rouw is niet loslaten, maar anders leren vasthouden.

Er is geen tijd voor rouw. Geen begin en geen eindpunt. En al helemaal geen vaste route. Toch lijkt het soms alsof we dat wel verwachten van onszelf of van elkaar. Alsof er een moment komt waarop het ‘voorbij’ is. Waarop je het “een plekje hebt gegeven” en weer “door kunt”.

Maar zo werkt het niet.

En eerlijk gezegd – ik vind die woorden ook niet kloppen. Je geeft het geen plekje. Je stopt het niet weg in een hoekje van je hart. Degene die je verliest, de pijn, het verdriet, het gemis – dat blijft bij je. Altijd. Dat hoeft ook niet minder te worden. Wat wel verandert, is hoe je leeft met dat verlies.

In het begin staat alles stil. Alsof het leven pauzeert en je alleen nog kunt voelen wat je verloren bent. Alsof er niets anders meer is dan dat. En toch beweegt het leven intussen ook gewoon door. Niet omdat je niet meer rouwt, maar omdat er langzaam weer ruimte komt voor meer dan alleen dat.

Rouwen is geen tijdelijk iets waar je “doorheen moet”, het is een manier waarop liefde zich blijft uitdrukken als iemand er niet meer is. Zoals rouwdeskundige Manu Keirse zo mooi zegt: “Rouwen is niet loslaten, maar anders leren vasthouden.”

En dat vraagt ruimte. Tijd. En mensen die durven luisteren. Die niet schrikken van verdriet. Die het gesprek niet uit de weg gaan.

Ik geloof dat het belangrijk is dat we vaker over rouw praten. Ik doe dat. Ik praat erover, ik schrijf erover. Want ik denk dat het de enige weg is: niet eromheen, maar dwars erdoorheen. Het is niet iets dat je achter je laat, maar iets dat vanaf dat moment bij je hoort.

Ook terwijl je rouwt, kun je lachen. Genieten. Liefhebben. Niet omdat je vergeten bent, maar omdat je hebt ontdekt dat verdriet en geluk naast elkaar mogen bestaan. Dat het gemis blijft, maar niet meer alles overheerst. Je draagt het met je mee, maar je leven wordt niet meer alleen daardoor bepaald.

Er komt ruimte om ook weer andere dingen te voelen. Om plannen te maken. Om nieuwe herinneringen op te bouwen. Niet in plaats van wat er was, maar ernaast. Rouw blijft. Maar het leven groeit eromheen.

Ik ben dankbaar dat ik mensen om me heen heb die met mij praten over rouw. Die niet bang zijn om de naam van degene die ik mis te noemen. Die durven te vragen, durven te luisteren, en samen met mij herinneringen levend houden. Dat helpt. Niet omdat het minder pijn doet, maar omdat je het niet alleen hoeft te dragen.

En juist daarom geloof ik dat we met z’n allen wat vaker – misschien zelfs wel wat meer – over rouw mogen praten. Niet zwijgen uit ongemak, maar verbinding zoeken in het gemis. Want als we dat doen, maken we ruimte voor liefde. Liefde die blijft, alleen in een andere vorm. We laten niet los, we houden anders vast.